آیا نوشیدن چای بعد از غذا واقعاً باعث کم‌خونی می‌شود؟

باور عمومی درباره رابطه مصرف چای و کم‌خونی ریشه در حقایق علمی دارد. تحقیقات نشان می‌دهد ترکیبات تانن موجود در چای با پیوند به آهن غذا، مانع از جذب آن در خون می‌شوند. با رعایت فاصله زمانی مناسب و اصلاح غلظت چای، می‌توان از بروز فقر آهن و عوارض آن جلوگیری کرد.

به گزارش روزگارنو، چای به عنوان محبوب‌ترین نوشیدنی در فرهنگ ما، همواره با هشدارهایی درباره ایجاد کم‌خونی همراه بوده است. بررسی‌های علمی نشان می‌دهد که نحوه و زمان مصرف این نوشیدنی، تعیین‌کننده اصلی تأثیر آن بر ذخایر آهن بدن است.

سازوکار اختلال در جذب آهن

ترکیباتی به نام «تانن» در چای وجود دارند که پس از ورود به سیستم گوارش، با آهن موجود در مواد غذایی پیوند تشکیل می‌دهند. این فرایند مانع از جذب آهن در خون شده و منجر به دفع آن از بدن می‌شود. مطالعات نشان می‌دهد نوشیدن چای هم‌زمان با وعده غذایی می‌تواند جذب آهن را تا حدود ۶۲ درصد کاهش دهد. همچنین، هرچه چای غلیظ‌تر باشد، میزان تانن و پلی‌فنول‌های آن بیشتر بوده و تخریب آهن شدت می‌یابد.

اهمیت زمان مصرف و گروه‌های در معرض خطر

بزرگ‌ترین اشتباه در عادت‌های روزانه، نوشیدن چای بلافاصله قبل یا بعد از غذا است. برای جذب بهینه مواد معدنی، ایجاد فاصله زمانی حداقل یک الی دو ساعت بین صرف غذا و مصرف چای ضروری است. این موضوع برای گروه‌های حساس شامل کودکان در حال رشد، زنان باردار و خانم‌ها در دوران قاعدگی که با علائمی نظیر رنگ‌پریدگی و خستگی مفرط روبه‌رو هستند، اهمیت دوچندانی دارد.

نقش ویتامین C در خنثی‌سازی اثرات منفی

یکی از راهکارهای موثر برای کاهش تداخلات دارویی و معدنی چای، مصرف هم‌زمان آن با منابع ویتامین C است. افزودن لیموترش تازه به چای یا مصرف میوه‌هایی مانند پرتقال، می‌تواند جذب آهن را بهبود بخشیده و اثر تانن‌ها را تا حد زیادی خنثی کند.

مقایسه تأثیر نوشیدنی‌ها بر جذب آهن

بر اساس داده‌های آزمایشگاهی، میزان تأثیر نوشیدنی‌های مختلف بر جذب آهن به شرح زیر است:

توصیه‌های نهایی برای مصرف سالم

برای بهره‌مندی از فواید چای بدون آسیب به ذخایر آهن، کارشناسان توصیه می‌کنند از چای کمرنگ استفاده شود و «قانون طلایی دو ساعت فاصله از غذا» رعایت گردد. جایگزین کردن دمنوش‌های گیاهی در میان‌ وعده‌ها نیز می‌تواند از تداخلات معدنی جلوگیری کرده و سلامت خون را تضمین نماید.