گزارش پزشکی: ابهام در اثربخشی مکملهای امگا-۳ بر کنترل قند خون
مکملهای امگا-۳ که عمدتاً از روغن ماهیهای سردآبی نظیر سالمون و تن تهیه میشوند، همواره به عنوان گزینهای برای بهبود سلامت مطرح بودهاند. با این حال، بررسیهای علمی جدید درباره اثرگذاری این چربیها بر سطح گلوکز (قند خون) نشاندهنده نتایجی ناپایدار و گاه متناقض است.
یافتههای متناقض پژوهشهای بینالمللی
مطالعهای که در سال ۲۰۲۴ در نشریه Current Nutrition Reports منتشر شد، ۳۰ آزمایش تصادفی بر روی بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۱، نوع ۲ و دیابت بارداری را بررسی کرد. نتایج نشان داد که دوزهای مختلف امگا-۳ در برخی افراد باعث کاهش قند خون ناشتا شده و در برخی دیگر هیچ تغییری ایجاد نکرده است.
همچنین، یک فراتحلیل گسترده در سال ۲۰۱۹ بر روی بیش از ۱۲۰ هزار شرکتکننده نشان داد که افزایش مصرف امگا-۳ (چه از طریق غذا و چه مکمل)، تأثیر بسیار کمی بر سطح قند خون در بلندمدت دارد. محققان معتقدند تفاوت در نتایج مطالعات میتواند ناشی از سن شرکتکنندگان، دوز مکمل و مدت زمان ابتلا به بیماری باشد.
جایگاه امگا-۳ در توصیههای رسمی پزشکی
انجمن دیابت آمریکا (ADA) در حال حاضر مصرف مکملهای امگا-۳ را به عنوان راهکاری برای کنترل قند خون در افراد مبتلا به دیابت یا پیش-دیابت توصیه نمیکند. با این حال، این مکملها ممکن است برای بهبود سلامت قلبی-عروقی در بیمارانی که دارای ریسک فاکتورهایی مانند کلسترول بالا هستند، مفید واقع شوند.
هشدارها و ضرورت مشورت با پزشک
متخصصان تأکید میکنند که مصرف خودسرانه امگا-۳ میتواند منجر به تداخلات دارویی، به ویژه با داروهای رقیقکننده خون شود. عوارض جانبی این مکمل معمولاً خفیف بوده و شامل موارد زیر است:
- طعم ناخوشایند و بوی بد دهان
- مشکلات گوارشی مانند تهوع و سوزش معده
جایگزینی رژیم غذایی مدیترانهای
پزشکان به جای تکیه بر مکملها، پیروی از الگوی غذایی سالم مانند «رژیم مدیترانهای» را برای بهینهسازی سطح قند خون پیشنهاد میدهند. این رژیم شامل میوهها، سبزیجات، پروتئینهای کمچرب و منابع طبیعی امگا-۳ نظیر ماهیهای چرب، روغن زیتون و گردو است که اثربخشی آنها در کاهش قند خون به اثبات رسیده است.
شایان ذکر است اطلاعات این مطلب جایگزین مشاوره پزشکی نیست و هرگونه تغییر در روند درمان باید با نظر پزشک معالج صورت گیرد.
